Dış Politikamız Nasıl Olmalıydı?
Dış Politikamız Nasıl Olmalıydı?
Hakan YAZAR
Cevap, hem jeopolitik gerçeklere, hem de Türkiye’nin kapasitesine uygun bir vizyon üzerinden verilmeli. İşte maddeler halinde, realist ve idealist dengede kurgulanmış bir dış politika nasıl olmalıydı, sorusunun cevabı:
⸻
1. “Komşularla Sıfır Sorun” Gerçekten Sıfır Soruna Dönüşmeliydi
• Retorikte kalmamalıydı.
• Mezhep siyasetine bulaşmadan; seküler, dengeli ve arabulucu bir çizgi izlenmeliydi.
• İran, Irak, Suriye, Ermenistan gibi ülkelerle sorunları çözmeye yönelik istikrarlı diplomasi yürütülmeliydi.
Yanlış olan neydi?
Arap Baharı’nda mezhepsel ve ideolojik bir eksene kayıldı.
Esad’a karşı takınılan radikal tavır, tüm kazanımları boşa çıkardı.
⸻
2. Mısır ve Körfez Ülkeleri ile Rekabet Değil, Denge Politikası
• Mursi devrildiğinde, ideolojik değil realist bir tepki verilmeli; Mısır halkı ile temas korunmalıydı.
• Katar dışındaki Körfez ülkeleriyle gerilmek yerine, ekonomik-diplomatik ortaklıklar sürdürülmeliydi.
Yanlış olan neydi?
Körfez’de liderlik savaşı başladı. Türkiye yalnızlaştı. Para muslukları kapandı, diplomasi zarar gördü.
⸻
3. ABD ve AB ile Dengeli, Bağımsız Ama Yıkıcı Olmayan Bir İlişki
• S-400 tercihi, NATO ile çatışmayacak şekilde daha diplomatik çözümlerle yönetilebilirdi.
• AB ile üyelik süreci, iç politikaya malzeme yapılmadan sürdürülmeliydi.
• Batı ile ilişkiler bozulduğunda, alternatif ararken Çin veya Rusya’ya tam bağımlı hale gelinmemeliydi.
Olması gereken:
“Yurtta denge, dünyada denge” politikası.
Ne Batı’nın uydusu ne de Doğu’nun karteli. Kendi merkezinde duran bir Türkiye.
⸻
4. Suriye İç Savaşında Tarafsız Kalmak veya Sınırlı Müdahil Olmak
• Muhalifleri destekleyip rejim devirmeye çalışmak yerine, insani koridorlar ve ateşkes için çalışılmalıydı.
• Bu şekilde hem göç krizi yönetilebilirdi, hem de Türkiye’nin güvenlik hattı korunabilirdi.
Gerçekte ne oldu?
Türkiye, vekalet savaşının tarafı oldu. Milyonlarca sığınmacı geldi, terör tehditleri sınırımıza yerleşti.
⸻
5. Türk Dünyası ile Gerçekçi ve Kurumsal Bir Yapı
• Kardeşlik söylemleri yerine, ekonomik ve savunma iş birliğine dayalı bir Türk Devletleri Birliği kurulmalıydı.
• KKTC, Özbekistan, Kazakistan gibi ülkelerle ortak çıkar zemininde, AB dayatmalarına boyun eğmeyecek şekilde yakınlaşmalıydı.
Ne eksik kaldı?
Söylem vardı, sistem yoktu.
Duygusal birlik çağrıları, kurumsal altyapı ile desteklenmedi.
⸻
SONUÇ: Nasıl Olmalıydı?
Türkiye dış politikada;
• İdeolojik değil, stratejik davranmalıydı.
• Sert güç değil, akıllı güç (smart power) kullanmalıydı.
• Yalnızlaşmak yerine, çok kutuplu dünyada dengeyi koruyan bir aktör olmalıydı.
• “Ben ne dersem o olur” değil, “Masada herkesi dinlerim ama kendi çıkarımı önceliklerim” anlayışıyla hareket etmeliydi.
⸻
0 YORUMLAR
Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...