Dış Politikası Çöktü mü?
Dış Politikası Çöktü mü?
Hakan YAZAR
Cevap: Kapsamlı bir revizyon yaşandı, bazı alanlarda başarısızlık, bazı alanlarda esneklik görüldü.
1. Başlangıç: “Komşularla Sıfır Sorun” Hayali (2002-2011)
Davutoğlu’nun öncülüğünde başlayan bu dönem, Türkiye’nin yumuşak gücünü öne çıkararak Ortadoğu, Balkanlar ve Kafkasya ile diplomatik, kültürel ve ekonomik bütünleşme hedefliyordu. İlk başta bazı başarılar sağlandı:
• Vize muafiyetleri
• Ticaret artışı
• Ortadoğu’da arabuluculuk girişimleri
Ama Arap Baharı sonrası bu politika ciddi sarsıntı yaşadı. Özellikle Suriye İç Savaşı bu stratejiyi yerle bir etti.
⸻
2. Suriye Politikası: Stratejik Derinlikten Stratejik Çıkmazlığa
2011’den itibaren Esad rejiminin kısa sürede devrileceği varsayımıyla hareket eden Türkiye, muhalif grupları destekledi. Ancak:
• Esad gitmedi
• Türkiye milyonlarca sığınmacı yükünü taşıdı
• PKK/YPG, ABD desteğiyle Suriye’nin kuzeyinde konumlandı
• Türkiye-Rusya-ABD üçgeninde “ikili oynamaya” zorlandı
Bu durum, dış politikadaki en büyük kırılmalardan biri olarak görülüyor.
⸻
3. Mısır, BAE, Suudi Arabistan ile Gerilimli Yıllar
Mursi’nin devrilmesi sonrası Mısır ile kopan ilişkiler; BAE ve Suudi Arabistan ile yaşanan “Sünni liderlik rekabeti” Türkiye’yi Ortadoğu’da yalnızlaştırdı.
• Körfez sermayesi geri çekildi
• Türkiye “yalnız adam” imajına sürüklendi
• Doğu Akdeniz’de Yunanistan-Kıbrıs-Mısır-İsrail ekseni oluştu
⸻
4. Batı ile Gerilim: ABD ve AB ile İnişli Çıkışlı Süreç
• AB üyelik süreci fiilen bitti
• ABD ile S-400 ve F-35 krizi yaşandı
• NATO içinde güven bunalımı oluştu
• Yaptırımlar, CAATSA uygulamaları gündeme geldi
⸻
5. Son Dönem: Geri Adımlar ve Normalleşme Arayışı (2021 sonrası)
Bütün bu yalnızlık sonrası geriye dönüşler başladı:
• Mısır, BAE, İsrail ile yeniden diplomatik ilişkiler
• Yunanistan’la diyalog masası
• ABD ve AB ile kriz yönetimi politikaları
• Körfez ülkeleriyle milyar dolarlık anlaşmalar
Bu dönüşler, bazılarına göre “U dönüşü”, bazılarına göre “gerçekçilikle yüzleşme”.
⸻
SONUÇ: Dış Politika Çöktü mü?
Evet, bazı alanlarda çöktü. Özellikle Suriye, Arap Baharı sonrası Ortadoğu ve Batı ilişkilerinde ciddi stratejik hatalar yapıldı.
Hayır, tamamen çöktü demek eksik olur. Çünkü Türkiye, son yıllarda dış politikasında esneklik ve revizyon becerisi gösterdi. Fakat bu revizyonlar, ilk iddialı söylemleri (bölgesel liderlik, yeni Osmanlıcılık vs.) ciddi ölçüde törpüledi.
Bu nedenle şöyle diyebiliriz:
“AKP dış politikası, kurduğu hayallerle değil; içine düştüğü gerçeklerle şekillendi. Başlangıçtaki vizyonu çöktü, yerini zorunlu bir realpolitik aldı.”
0 YORUMLAR
Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...